پيترو دلا واله ( مترجم : شعاع الدين شفا )
83
سفرنامه پيترو دلا واله ( قسمت مربوط به ايران ) ( فارسى )
مىخواهم اكنون توضيحا مطالبى در اين باره بنويسم : « حرم » در اصل ، عربى و معنى آن ، غير قانونى و مخالف مذهب و نامشروع است « 1 » ، كه ما در اصطلاح كليسايى ، بدان اسكومونيكا مىگوييم « 2 » و در عين حال ، اين كلمه معنى چيز يا مكان مقدس نيز مىدهد كه در زبان لاتينى به آن ساكروم گفته مىشود « 3 » . مسلمانان و بهخصوص ايرانيان ، اين كلمه در مورد محل زندگى زنان به كار مىبرند . بهطورى كه بخواهند بگويند : « زنان فلان آقا از اينجا مىگذرند » ، مىگويند : « حرم فلان كس مىگذرد » و به جاى « شاه در عمارت زنان است » ، مىگويند : « شاه در حرم است » و قس على هذا . به همين نحو گفته مىشود : حرم شاه و حرم فلان خان و حرم فلان سلطان و حرم فلان ميرزا و اين ، در صورتى است كه زنان مورد بحث ، محترم باشند يا تعداد آنها زياد باشد و به زن يك آدم فقير ، يا يك غلام ، يا يك سرباز ساده ، حرم خطاب نمىشود . علت اينكه زنان و خانهء آنها و بهطور كلى هرچه مربوط به آنان مىشود ، حرم خطاب مىكنند ، دو چيز است كه نمىدانم كدام يك بيشتر اهميت دارد . بعضىها مىخواهند به اندرون خانهء آنان « حرم » يعنى غير قانونى و مخالف شرع و گناه گفته شود ؛ زيرا مىگويند اصلا وجود زن باعث ارتكاب گناه از طرف مرد است و اگر زنان وجود نداشتند ، مردان گناه همخوابگى با آنان را كه بزرگترين گناهان است ، مرتكب نمىشدند و به نظر من در اين مورد آنان حتى همخوابگى با زنان مشروع و كنيزان خود را نيز كه به آنان حلال هستند ، به همين نحو ياد مىكنند ؛ چون اصولا روابط جنسى مرد و زن را گناه مىدانند و يا معتقدند كه به اين ترتيب انسان گناه اصلى را ، كه باعث ادامهء نسل در روى زمين شده ، تكرار مىكند . بس است ؛ آنچه را كه آنها واقعا در نظر دارند ، نمىدانم و زياد تمايلى هم به دانستن آن ندارم . فقط مىدانم كه اين حرفها ابلهانه است و هر زن شوهردارى پس از همخوابگى مشروع شبانه ، وقتى صبح به حمام رفت و به قول آنان « گناه » را با مشتى آب شست ؛ دوباره تميز و پاكيزه مىشود . نظر مرا داير بر اينكه از اطلاق لغت « حرم » به زنان ، معنى نامشروع آن را در نظر مىگيرند ، اين امر تقويت مىكند كه ، به افراد دغل و حقهباز و پسربچههاى شرور و دزد نيز ، حرامزاده خطاب مىكنند ، كه تركيبى از عربى و فارسى است و
--> ( 1 ) . واضح است كه نويسنده از تشابه دو كلمهء حرم و حرام به اشتباه افتاده و معانى را كه ذكر كرده است ، در حقيقت معنى كلمهء حرام است زيرا با وجودى كه هر دو كلمه ريشهء واحدى دارند ؛ حرم ، معنى مكان مقدس و مورد احترام را مىدهد ، در حالى كه از حرام ، معنى غير قانونى و غير مشروع و مخالف مذهب مستفاد مىشود . اين اشتباه در تمام توضيحات بعدى مؤلف نيز مشهود است . - م . ( 2 ) . Scomunica ( 3 ) . Sacrum